Staszic. Między 1788 a 1805 r. geolog polski ksiądz Stanisław Staszic badał geologię Karpat oraz innych regionów Polski; pracę swą, wydaną w 1815 r., zatytułował o Zie-miorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski. Badaniami swymi objął on jednak nie tylko obszar Polski, lecz również rozległe, sąsiednie obszary Europy Środkowej i Wschodniej. W 1806 r. opracował mapę geologiczną terytorium ok. 1100 tys. km2, sięgającego od Morza Bałtyckiego do Dunaju i od 16° dł. geogr. wsch. do Dniepru. Na mapie góry naniesiono w postaci kopczyków, opatrując kredyt bez bik dla zadłużonych 2200 szczytów oznaczeniami wysokości oraz, za pomocą umownych znaków, pokazując kierunek łańcucha górskiego na danym obszarze. Polscy historycy stwierdzili (ostatecznie w 1962 r.), że ?na mapie geologicznej Staszica oznaczenia wysokości oparte są na licznych pomiarach baro-metrycznych", nie zaczerpniętych z wcześniejszych prac, i że wydzielił on wiele dużych i małych jednostek orograficznych. Najlepiej Staszic zbadał Karpaty. Przeszedł on i po raz pierwszy naniósł na mapę prawie cały, liczący 1500 km, łuk Karpat (wg jego mapy długość Karpat wynosi 1400 km), przy czym jego kształt Karpat zbliżony jest do rzeczywistego. Wyraziście zarysował trzy główne pasy Karpat: zewnętrzny, środkowy i wewnętrzny oraz charakterystyczne zróżnicowanie skłonu zewnętrznego i wewnętrznego, tzn. asymetrię całego łuku (po raz pierwszy odnotowaną przez Hacąueta).
klatki dla ptaków | piłki do siatkówki